Er wordt weleens om gelachen: een mopshond die luid snurkt of een Franse buldog die puffend achterblijft tijdens een wandeling. Wat schattig en rastypisch lijkt, is vaak geen onschuldig trekje, maar een medisch probleem. Uit nieuw onderzoek van de Universiteit van Cambridge blijkt dat zulke ademhalingsproblemen veel breder voorkomen dan gedacht. Ook twaalf andere hondenrassen kunnen er last van hebben.
Het zogeheten brachycephalic obstructive airway syndrome (BOAS), in het Nederlands het brachycefaal obstructief syndroom (BOS), wordt vooral gelinkt aan rassen zoals de mopshond en Franse buldog. Maar de nieuwe studie toont aan dat ook andere rassen met een kortere of bredere schedel risico lopen.
Ook chihuahua’s kunnen er last van hebben
Naast de bekende “platsnuitjes” blijken ook andere rassen risico te lopen, waaronder de Engelse buldog, pekingees, shih tzu, Bostonterriër, Bordeauxdog, Japanse chin, Staffordshire bulterriër, boxer en chihuahua. Ook bij de cavalier-kingcharlespaniël en het Brussels griffonnetje worden kenmerken gezien die het risico op ademhalingsproblemen kunnen verhogen. Die gevoeligheid heeft vooral te maken met hun bouw: een kortere en bredere schedel, vernauwde neusgaten en relatief weinig ruimte in de luchtwegen zorgen ervoor dat ademen moeilijker wordt. Factoren zoals overgewicht kunnen de klachten bovendien verder verergeren. In de studie vertoonden 12 van de 14 onderzochte rassen tekenen van ademhalingsproblemen. Opvallend is dat bij de pomeranian en maltezer in deze studie geen klinische gevallen werden vastgesteld.
Verminderde levenskwaliteit
De ernst van de aandoening kan sterk variëren: van lichte ademgeluiden of occasioneel gesnuif tot ernstige ademnood waarbij honden al bij beperkte inspanning in de problemen komen. In de zwaarste gevallen wordt zelfs de dagelijkse levenskwaliteit aangetast en kunnen dieren moeilijk spelen, wandelen of afkoelen bij warm weer. BOS is bovendien niet bij elk ras even uitgesproken: sommige rassen blijken duidelijk gevoeliger en vertonen vaker en ernstigere klachten dan andere, afhankelijk van hun bouw en mate van doorfok. Ook dierenarts Kiki Vleeschouwers herkent dat beeld uit haar praktijk: “Het brachycefaal obstructief syndroom is zeker niet alleen een probleem bij mopshonden en Franse buldoggen. Bij heel wat rassen met een plattere snuit zien we gelijkaardige ademhalingsproblemen.”
Geen nieuw probleem
Volgens Kiki Vleeschouwers is het brachycefaal obstructief syndroom (BOS) allerminst een nieuw probleem. Integendeel: het is een evolutie die ze van dichtbij heeft meegemaakt. “Ik werk al bijna veertig jaar in de praktijk en heb gezien hoe honden generatie na generatie platter gefokt werden”, zegt ze. Waar ze vroeger nog een duidelijke snuit hadden, zijn er op een bepaald moment dieren ontstaan die bijna geen neus meer hadden.”
Die trend baart haar zorgen. “Wat vaak als charmant of typisch wordt gezien, heeft een keerzijde”, aldus Kiki. “Sommige honden kunnen niet vrij ademen of onbezorgd spelen. Dat is gewoon triest om te zien.”
Al ziet Kiki de laatste jaren ook een voorzichtige kentering. De hernieuwde aandacht voor het probleem is volgens haar dan ook een goede zaak.
“Hoe meer erover gesproken wordt, hoe beter. Veel eigenaars beseffen simpelweg niet wat de gevolgen zijn wanneer ze voor een hond met een kort snuitje kiezen. Ze zien een schattig uiterlijk, maar niet de gezondheidsproblemen die ermee gepaard gaan.”
Daarom blijft sensibilisering volgens haar cruciaal. “Als mensen beter geïnformeerd zijn, maken ze ook bewustere keuzes. En dat is uiteindelijk de enige manier om het probleem écht aan te pakken.”
Vernauwde luchtwegen
Bij honden met BOS zijn de luchtwegen van nature vernauwd, waardoor ademen moeilijker wordt. Die problemen kunnen op verschillende plaatsen ontstaan: de neusgaten zijn vaak te nauw, het zachte gehemelte in de keel is te lang en verdikt, en ook structuren in het strottenhoofd kunnen instabiel zijn en de luchtstroom extra hinderen. Chirurgische ingrepen om de gevolgen van BOS aan te pakken, zijn dan ook geen uitzondering meer in de praktijk. “We moeten regelmatig opereren, het is bijna routine geworden”, zegt de dierenarts. “In mildere gevallen volstaat het om de neusgaten te corrigeren, maar bij ernstigere patiënten moeten we op meerdere plaatsen tegelijk ingrijpen.”
Toch blijft het een ingreep met een duidelijke impact, zowel medisch als financieel. “Het is geen goedkope operatie en ze wordt niet terugbetaald door de meeste huisdierverzekeringen omdat het om een aangeboren probleem gaat.”
De impact van BOS reikt bovendien verder dan alleen de luchtwegen. “Door de voortdurende irritatie produceren die honden veel slijm. Dat wordt ingeslikt en zorgt vaak ook voor maagproblemen,” legt ze uit.
Nood aan strenger fokbeleid
De studie toont aan dat BOS grotendeels erfelijk is, en dat de oplossing in de eerste plaats bij de fok ligt. Preventie begint bij bewuste keuzes, nog vóór een hond geboren wordt. Volgens de onderzoekers blijft een ademhalingstest daarbij één van de meest betrouwbare manieren om te beoordelen of een hond geschikt is voor de fok. “In Nederland gelden al strengere regels rond het fokken van extreem platte snuiten”, zegt Kiki. “Je ziet dat er stilaan opnieuw honden met een meer functionele, gezondere snuit verschijnen.” Ook rasstandaarden en hondenshows spelen daarin een sleutelrol. Wanneer niet langer het extreme uiterlijk, maar wel een gezonde bouw wordt beloond, volgt de fokkerij doorgaans snel.
Bewust en goed geïnformeerd kiezen
Voor toekomstige eigenaars begint het allemaal bij een bewuste en goed geïnformeerde keuze. “Ga naar een fokker die gezondheid centraal stelt”, adviseert Kiki Vleeschouwers. “Kijk ook naar de ouderdieren: hebben die een duidelijke snuit? Dat is vaak een belangrijke indicatie.” Tegelijk blijft het probleem sterk gestuurd door vraag en aanbod. “Zolang er vraag is naar extreem platte snoetjes, zal het probleem blijven bestaan.”
TEKST: Karolien Selleslags
FOTO’S: Shutterstock
