© Shutterstock
We beleven dit jaar een uitzonderlijk hete zomer – een van de warmste ooit. Hittegolven en tropische dagen leiden tot een toename van hittegerelateerde aandoeningen, zowel bij mensen als dieren. Bij honden is de ernstigste vorm een hitteberoerte, die zelfs dodelijk kan aflopen. Om te achterhalen bij welke temperaturen honden een verhoogd overlijdensrisico lopen, analyseerden wetenschappers twintig jaar aan veterinaire gegevens (1997–2017) uit New South Wales, Australië. Hun bevindingen verschenen in het Australian Veterinary Journal.
Verhoogd risico boven 25°C
De studie toont aan dat het sterfterisico bij honden al stijgt vanaf temperaturen boven de 25°C. Voor elke extra graad daarboven neemt het risico met 0,6 procent toe. Op dagen waarop de temperatuur boven de 32°C uitstijgt, ligt het risico zelfs 9,5 procent hoger dan op ‘normale’ dagen. Dierenarts Kiki Vleeschouwers is niet verrast. “In onze dierenkliniek zien we helaas elke zomer honden met oververhitting, soms met een fatale afloop.”
In tegenstelling tot mensen hebben honden geen zweetklieren verspreid over hun hele huid. “Ze kunnen enkel zweten via hun voetzolen – maar dat is slechts een zeer klein oppervlak – of warmte kwijtraken door te hijgen”, legt Kiki uit. Volgens de studie lopen bepaalde hondenrassen en -typen een groter risico, waaronder kortsnuitige honden, honden met een dubbele vacht, dieren met gezondheidsproblemen zoals hartkwalen, oudere honden en honden die meer dan 15 kilogram wegen.
Kortsnuithonden hebben een extra nadeel: ze kunnen minder efficiënt hijgen en hun lichaam zo minder goed koelen. “Bij oudere honden spelen vaak minder elastische longen mee, waardoor ook zij moeilijker warmte afvoeren door te hijgen”, aldus Kiki.
Snel ingrijpen
Hijgen is het eerste symptoom van oververhitting. “Daarnaast kunnen honden ook lethargisch worden, helemaal plat op hun zij gaan liggen en donkerrood tandvlees krijgen”, vult Kiki aan. “Als je al deze symptomen negeert, kan de hond het bewustzijn verliezen en in coma geraken.” Snel ingrijpen is daarom van levensbelang.
Van binnenuit koelen
“Zodra de lichaamstemperatuur boven de 41°C stijgt, beginnen de cellen af te sterven. Ook al proberen we het dier zo goed mogelijk af te koelen, bij sommige honden is de schade al zo groot dat ze alsnog overlijden.”
Oververhitting is een spoedgeval waarbij de hond zo snel mogelijk naar de dierenarts moet. Toch zijn er enkele dingen die eigenaars al thuis of onderweg kunnen doen. “Zorg er bijvoorbeeld voor dat de hond koele lucht inademt, zodat hij van binnenuit afkoelt”, legt Kiki uit. “Dat kan door ijsblokjes voor een ventilator te houden of de airco aan te zetten. Daarnaast kun je lauw water aanbrengen op onbehaarde lichaamsdelen, zoals de lies, oksels, voetzolen en buik.” Een veelgemaakte fout is volgens Kiki het gebruik van ijskoud water. “Dat veroorzaakt vasoconstrictie: het samentrekken van de bloedvaten. Hierdoor blijft de warmte juist opgesloten in het lichaam, waardoor de hond minder goed kan afkoelen.”
Wanneer een hond met oververhitting in de dierenkliniek wordt opgenomen, koelen de dierenartsen hem eveneens van binnenuit. “We plaatsen het dier in een gekoelde ruimte met airco en geven een infuus met vocht dat iets koeler is dan de lichaamstemperatuur van de hond”, zegt Kiki.
Meer sterfte op zon- en feestdagen
Opvallend aan de Australische studie is dat het sterfterisico op zon- en feestdagen bijna dubbel zo hoog is. Dit kan te maken hebben met de beperkte toegang tot veterinaire zorg op zulke dagen, maar ook met andere factoren. “Mensen zijn vaak actiever met hun honden in het weekend”, legt Kiki uit. “Ze maken misschien langere wandelingen dan op weekdagen.”
Toch raadt de dierenarts aan om op hete dagen extra voorzichtig te zijn. “Ga niet wandelen op de heetste momenten van de dag, en al zeker niet op verharde ondergronden. Als je toch naar buiten gaat, doe dat dan ‘s ochtends vroeg of ‘s avonds laat, en kies voor plekken met veel schaduw. Vergeet daarnaast niet om je hond altijd koel drinkwater te geven. Hondenijsjes – al dan niet zelfgemaakt – zijn ook een prima manier om je hond van binnenuit af te koelen.”
Hondenrassen die gevoeliger zijn voor hitte
Volgens de studie hebben deze hondenrassen, door hun lichaamsbouw of vacht, een verhoogd risico op hitteproblemen:
- airedale terriër
- berghond van de Maremmen en Abruzzen
- border collie
- cavalier-kingcharlesspaniël
- chowchow
- Engelse buldog
- Engelse springerspaniël
- Franse buldog
- golden retriever
- Italiaanse windhond
- Labrador retriever
- mopshond
- samojeed
- Staffordshire bull terriër
- stumpy tail cattle dog
Tekst: Evi Maveau
