OORSPRONG
Met zijn langgerekte lijfje, korte pootjes en fonkelende pretoogjes is de teckel ongetwijfeld een van de schattigste viervoeters uit hondenland. Maar dit grappig ogende worstenhondje is een bloedserieuze werkhond en heeft meer lef dan veel van zijn grotere soortgenoten. Hij is slim en geslepen. Wanneer hij werkt of waakt, brengt zijn dreigende blaf een duidelijke boodschap over: “Met mij sol je niet!” Maak kennis met de teckel: cute, but psycho.
Dat dit snoezig beestje zo’n pittige persoonlijkheid heeft, is niet toevallig. Meer dan zeshonderd jaar geleden werd de teckel in Duitsland gefokt voor de jacht op een gevaarlijke prooi: de das. Daar heeft de teckel zijn naam aan te danken: in zijn thuisland staat hij bekend als de dackel of dachshund (‘dachs’ is Duits voor ‘das’ en ‘hund’ betekent ‘hond’). Hoewel de dassenjacht de belangrijkste specialiteit van de teckel was, werd het langwerpige hondje ook ingezet voor de jacht op andere dieren die onder de grond leven, zoals vossen en konijnen.
Vanaf de negentiende eeuw begonnen fokkers steeds meer aandacht te besteden aan het uiterlijk van de teckel. Niet alle teckels bleven aan de slag als jachthond. Uitverkoren exemplaren werden gepromoveerd tot gezelschapshond en ruilden de bossen en velden in voor warme woonkamers. De teckel nestelde zich op de schoot van koninginnen uit heel Europa, zoals de Britse Queen Victoria, en daarmee was de toon gezet. In de tweede helft van de negentiende eeuw werden hondenshows populair, en ook daar was de teckel meteen een veelgeziene deelnemer. Fokkers begonnen zich op specifieke eigenschappen te focussen, zoals de kleur, vachtstructuur, lichaamsbouw en algemene uitstraling in de hoop hoog te scoren op shows. In 1879 werd de eerste rasstandaard opgesteld en negen jaar later maakten er voor het eerst teckels de oversteek naar de Verenigde Staten. De eerste officieel geregistreerde teckel in de VS luisterde naar de naam Dash. Datzelfde jaar kwamen er maar liefst tien rasgenootjes hem vergezellen. De kwispelende immigranten werden met open armen ontvangen en niet veel later groeide de teckel uit tot een van de populairste hondenrassen in de VS.
Mooie liedjes duren niet lang, en ook dat van de teckel begon op een gegeven moment uit de toon te vallen. Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd al wat Duits was veracht in de landen die tegen Duitsland vochten. Ook de teckel moest eraan geloven. Politieke cartoonisten gebruikten afbeeldingen van teckels om de spot met Duitsland te drijven. De anti-Duitse sentimenten liepen zo hoog op dat teckelbaasjes werden uitgemaakt voor verraders. In extreme gevallen werd zelfs geweld gepleegd tegen de onschuldige hondjes. Deze negatieve associatie leidde tot een terugval in de populariteit van het ras in de Verenigde Staten en Groot-Brittannië. Fokkers en eigenaren begonnen hun teckels ‘badger dogs’ of ‘liberty hounds’ te noemen, om het Duits klinkende ‘dachshund’ te vermijden, maar die nieuwe namen raakten nooit ingeburgerd.
Uiteindelijk bleek het schattige snoetje van de teckel onweerstaanbaar. Toen de gemoederen op wereldvlak na 1945 iets meer bedaard waren, lieten veel Amerikaanse en Europese gezinnen het langgerekte hondje opnieuw toe in hun hart en in hun huis.
Sindsdien ging het in gestage lijn voor de teckel. Hij is wereldwijd uitgegroeid tot een van de geliefdste hondenrassen. In 2023 stond de teckel op de derde plaats van de populairste hondenrassen in Vlaanderen.
RASKENMERKEN
Met zijn lange lichaam, korte pootjes en hangende oortjes lijkt de teckel wel een verzinsel van een cartoonist. Hij lijkt net een levensechte tochthond of deurstopper. Al die opvallende uiterlijke kenmerken zijn het resultaat van een zorgvuldig fokproces dat door de eeuwen heen werd bijgeschaafd, met het oog op de jacht. De lange neus van de teckel zorgt ervoor dat hij zijn prooi al vanop een grote afstand ruikt. Zijn lange hangoren helpen om de geuren uit de lucht te vangen en naar zijn neus te begeleiden. Door zijn korte pootjes blijft zijn snuit dicht bij de grond, zodat geen enkel geurtje hem ontgaat. De voorpoten van teckels lijken op een spade en tussen hun tenen zitten vliezen: twee eigenschappen die hen uitstekende graafcapaciteiten geven. Een relatief groot hart geeft dan weer de nodige uithouding om een diepe put te delven. Zodra ze onder de grond zijn, blijken hun lange lichaamsbouw, flexibele ruggengraat en korte pootjes van essentieel belang. Zo wurmen ze zich vlot doorheen de smalle tunnels van een ondergrondse dassenburcht.
Voor een hond van zijn formaat heeft de teckel opvallend grote longen. Hierdoor heeft hij een luide, diepe blaf. Zelfs dat is geen toeval: dankzij die luide blaf kunnen jagers hun teckels terugvinden wanneer ze onder de grond zijn verdwenen, bijvoorbeeld in een dassenburcht of een konijnenhol.
Met drie vachtsoorten (lang-, kort- en ruwharig), drie formaten (standaard, dwerg en kaninchen) en een heleboel kleuren is er wel een teckel voor iedereen!
KARAKTER
De bezielers van de teckel hadden nooit een schattig schoothondje voor ogen. De teckel denkt er hetzelfde over: hij beschouwt zichzelf als een bloedserieuze, stoere jager. Ondanks zijn grappige, worstachtige lijf deinst deze dreumes nergens voor terug. Moed was een eigenschap die onmisbaar was voor de dassenjacht. Dassen zijn relatief grote roofdieren die tot 17 kilogram kunnen wegen. Ze hebben vlijmscherpe tanden en sterke klauwen. Je moet het als kleine hond maar durven: diep onder de grond kruipen in een onbekende wereld. Door nauwe, pikdonkere gangen ploeteren die bewaakt worden door een gevaarlijk dier. Een dier dat bovendien zijn woning en zijn leven zal verdedigen met elke vezel in zijn lijf… Alsof dat nog niet angstaanjagend genoeg was, moest de teckel in de dassenburcht volledig op zichzelf vertrouwen. De jager bleef veilig boven de grond wachten tot de das uit zijn woonst werd verdreven. Het kleine hondje moest dus in zijn eentje beslissingen nemen. Zelfstandigheid zit diep ingebakken in het DNA van de teckel. Wie een slaafs gehoorzame hond verwacht, kan dus bedrogen uitkomen!
Wie niet groot is, moet slim zijn. Een das trotseren betekende voor de teckel dat hij een prooi moest overmeesteren die twee keer zo groot was als hijzelf. Daarvoor had hij een weldoordachte strategie, veel doorzettingsvermogen en een gezonde portie roekeloosheid voor nodig. Teckels die tegenwoordig als gezinshond leven, bezitten deze eigenschappen nog steeds en maken er gretig gebruik van. Een snoepje schooien is een fluitje van een cent in vergelijking met de jacht op een das. Een zielige blik werpen en het baasje zo lang lastigvallen tot hij zwicht — dat is een kunst die de teckel meesterlijk beheerst. Doorzettingsvermogen of koppigheid? Het is maar hoe je het bekijkt.
Ook het graven heeft de teckel niet verleerd. In een vingerknip tovert hij een groen gazon om in een Zwitserse gatenkaas, waardoor zijn baasjes moeten opletten om niet in een put te stappen. Zelfs in de zetel wordt er ‘gegraven’. Sommige teckels graven zichzelf in onder dekentjes en kussens, net alsof ze in een konijnenhol zouden zitten! Omdat ze zo speels zijn, kunnen teckels overal een spelletje van maken: de stofzuiger wordt een te verdrijven demon, en papieren zakdoekjes zijn er om tot sneeuw te versnipperen. Met een teckel in huis heb je geen tv nodig!
Ook scrollen op je smartphone is verleden tijd. De teckel houdt je altijd op de hoogte van de laatste gebeurtenissen. Zet de buurman de vuilniszakken buiten? Gaat er een duif op de omheining van de tuin zitten? Deze hyperalerte hond ziet het als zijn persoonlijke verantwoordelijkheid om je met zijn luide blaf van alles op de hoogte te stellen. Niets ontsnapt aan de scherpe zintuigen van een teckel, wat van hem een eersteklas waakhond maakt. Natuurlijk is niet iedereen blij met zo’n hypergevoelig bewakingssysteem. Als je in een appartement of in de stad woont, kan er al snel sprake zijn van geluidsoverlast.
Gelukkig is de doorsnee teckel geen overdreven druktemaker in huis. Maar hij is evenmin het type hond dat de hele dag in zijn mand ligt te slapen, wachtend tot jij tijd voor hem hebt. De teckel is een heel aanwezige hond. Hij volgt zijn baasje als een schaduw, zeker wanneer dat baasje in de keuken is. Er moest maar eens wat lekkers op de grond vallen… Teckels steken hun lange neus overal in. Een volle boodschappentas in huis halen zonder dat de teckel eerst een grondige securitycheck heeft uitgevoerd? Vergeet het! Als de teckel zich niet met je huishouden aan het bemoeien is, kruipt hij graag dicht tegen je aan op de sofa, liefst van al onder een dekentje. Ja, teckels kunnen ook verrassend teder zijn. Ze houden van aandacht en affectie.
Al knuffelend op de zetel met zijn baasje smelt het stoere imago van de teckel als sneeuw voor de zon. Dit hondje bouwt een zeer sterke band op met zijn baasje. Hij is zo gehecht aan zijn baasje dat hij soms zelfs een tikkeltje jaloers kan zijn, bijvoorbeeld wanneer de aandacht naar iemand anders uitgaat.
Hoe pittig het karakter van de teckel is, zou lichtjes variëren naargelang het vachttype. Ruwharige teckels hebben meer terriërgenen. Hierdoor zouden deze boefjes iets ondeugender zijn. Langharige teckels hebben spaniëlroots, waardoor ze zachtaardiger zouden zijn. Het karakter van kortharige teckels zou ergens tussen die twee in liggen.
OPVOEDING
Teckels zijn slim én schattig: een gevaarlijke combinatie! Om de regels naar hun poot te zetten, zullen ze al hun charmes in de strijd gooien. Het smekende snoetje van een teckel is moeilijk te weerstaan, maar als baasje kun je maar beter consequent blijven. Mag je hond bijvoorbeeld niet op bed? Laat dat dan ook niet ‘voor één keertje’ toe, zelfs niet wanneer de teckel heel zielig kijkt. Toon evenveel doorzettingsvermogen als je hondje. Met andere woorden: wees koppiger dan je teckel!
De eigenwijsheid van de teckel is legendarisch. Amerikaans schrijver Elwyn Brooks “E.B.” White schreef over zijn teckel Fred het volgende: “I would rather train a striped zebra to balance an Indian club than induce a dachshund to heed my slightest command. When I address Fred, I never have to raise either my voice or my hopes. He even disobeys me when I instruct him in something he wants to do.”
Een teckel kan je zeker opvoeden tot een gehoorzame hond, maar het zal je wellicht meer moeite kosten dan pakweg de opvoeding van een golden retriever. Houd trainingssessies kort, zodat de teckel zijn interesse niet verliest. Teckels zijn goed te trainen met voedsel, speeltjes en aandacht. Besteed voldoende aandacht aan de zindelijkheidstraining: teckels zouden er iets langer over doen dan andere rassen om zindelijk te worden.
De teckel mag dan wel klein zijn, dat wil niet zeggen dat hij weinig beweging nodig heeft. Dit actieve hondje gaat graag op pad met zijn eigenaar. Het liefst loopt hij zijn neus achterna, snuffelend in bosjes en struiken.
GEZONDHEID EN VERZORGING
Teckels zijn gezonde honden die doorgaans relatief oud worden. Er lopen dashondjes rond van 16 jaar en ouder! Maar ook zij ontkomen niet aan rasgebonden gezondheidsproblemen. Een van hun zwakste punten is hun lange rug, die hen gevoelig maakt voor rugproblemen, zoals een hernia: een uitpuiling van de kern van een tussenwervelschijf. Die uitpuiling kan druk geven op de zenuwen in het ruggenmerg, met als gevolg pijn of zelfs verlammingsverschijnselen in de poten. Een hernia kan een erfelijke oorsprong hebben, maar kan ook ontstaan na een trauma (bijvoorbeeld een val van de zetel) of ten gevolge van overbelasting (bijvoorbeeld door overmatig trappenlopen). Preventief kun je de teckel daarvoor behoeden door ervoor te zorgen dat hij niet te vaak springt. Je kunt loopplankjes installeren aan de zetel of de trap. Wanneer je een teckel optilt, moet je altijd de achterhand en rug ondersteunen. Betrouwbare fokkers zullen teckels die een hernia hebben (gehad) niet inzetten voor de fok.
Wat ook kan voorkomen bij de teckel, is epilepsie. De oorzaak is ofwel genetisch, ofwel het resultaat van een ongeluk.
Daarnaast komen bij teckels ook bepaalde oogaandoeningen voor, zoals progressieve retina atrofie (PRA, een geleidelijke aftakeling van het netvlies), cataract (vertroebeling van de lens) en distichiasis (haren die op de ooglidrand of in het oog van de hond groeien).
Teckels kunnen ook diabetes ontwikkelen, zeker als ze overgewicht hebben. Diabetes kan onder controle gehouden worden met een dieet en dagelijkse insuline-injecties. Een teckel met overgewicht is jammer genoeg geen uitzondering. Deze hondjes zijn dol op eten en weten vaak hun eigenaars te overtuigen om hen toch nog een extra hondenkoekje te geven. Overgewicht heeft zware gevolgen. Extra gewicht geeft ook extra belasting op de wervelkolom en gewrichten, waardoor de kans op rugproblemen nog groter wordt. Wees dus zuinig met snoepjes en snacks.
LEVEN MET EEN TECKEL
Het zal ondertussen al duidelijk zijn dat de teckel geen gewone hond is. En al zeker geen hond voor iedereen! Hij heeft een uniek karakter en een eigen willetje. Daar moet je mee om kunnen. Maar het is net die sterke, sprankelende persoonlijkheid waarmee de teckel harten weet te veroveren. Dit hondje tovert een lach op je gezicht, brengt je in affronten, doet je versteld staan, biedt je affectie, zet je aan tot actie… Zelfs grijze dagen krijgen kleur in zijn gezelschap. Geen wonder dat teckelbaasjes zweren nooit meer een ander hondenras te nemen. Kortom: een hond uit de duizend!
